Afternoon sessions 2017

Het Havenbedrijf Rotterdam wil de haven ontwikkelen tot de plaats waar de energietransitie vorm krijgt. Nederland staat voor de uitdaging om binnen 30 jaar de economie en de samenleving vrijwel CO₂-neutraal te maken. Hoe sneller we dat oppakken hoe beter. In het havengebied staan tal van bedrijven die fossiele grondstoffen gebruiken om brandstoffen en tal van chemische producten te maken. De bedrijven stoten veel CO₂ uit maar hebben ook veel kennis van energie, energie-intensieve productieprocessen en CO₂-reductie. Dat maakt de haven van Rotterdam bij uitstek geschikt om internationaal koploper te zijn in het ontwikkelen en het grootschalig toepassen van technieken om CO₂-uitstoot van de industrie tot vrijwel nul terug te brengen. Het Havenbedrijf Rotterdam wil daarin een voortrekkersrol spelen en de haven tot aansprekend voorbeeld maken in de mondiale energietransitie.
Na een inleiding over de huidige positie en uitdagingen van de haven gaan we tijdens deze workshop met elkaar paden schetsen naar een CO₂-neutrale haveneconomie die nog steeds een substantiële bijdrage levert aan de Nederlandse welvaart en werkgelegenheid.

Met een wereldwijd groeiende vraag naar energie, en het tegengaan van klimaatverandering wordt het gebruik van decentrale en duurzame energiebronnen steeds belangrijker. Binnen deze steeds complexer wordende energiemix zal een juiste informatievoorziening steeds belangrijker zijn. Het toenemende aanbod van satellietgegevens kan hier van een enorme toegevoegde waarde zijn voor allerlei stakeholders in de energiesector.

Tijdens de sessie daagt NSO de deelnemers uit om mee te denken over out-of-the-box mogelijkheden van satellietdata binnen de energiesector. Door in teamverband na te denken over zowel technische als business aspecten moet snel duidelijk worden waarom een bepaalde stakeholder haar huidige informatievoorziening kan vervangen of aanvullen met informatie uit satellietdata. Aan het einde van de sessie is het aan alle teams om hun idee te pitchen en is er een leuke prijs voor het winnende team!

We are in a Transition period to phase out fossil fuel usage by the end of the century.
But what do the fossil fuel reduction scenario’s look like? What investments are required in Energy Efficiency & Renewables and to what extend still in fossil fuels?

What is the role of banks and other financial institutions in this transition period? How can they facilitate the required investments and what financial product innovations are needed?

In an interactive workshop we will invite the students to come up with alternative ideas about financing the Energy Transition and innovative solutions to power our world.

Tijdens deze co-creatiesessie gaan we dieper in op de verschillende rollen, belangen en samenwerkingsmogelijkheden in de energietransitie. In gemeenten zal een belangrijk deel van de energietransitie plaats gaan vinden. Energie doelstellingen moeten hier gerealiseerd worden door verschillende partijen met ieder andere belangen en doelstellingen.

Kruip in de huid van de lokale energiecorporatie, woningcorporatie of de energie coördinator van de Gemeente, en kijk of je op tijd tot overeenstemming kan komen over de maatregelen en financiering om de gemeentelijke energietransitie doelstellingen te behalen. Weet jij de energietransitie tot een succes te maken?

Governance and energy transitions
In the governance brainstorm session the focus is on social, institutional and policy aspects that have to do with energy transitions. It will particularly address the societal, political and multi-actor complexity dimensions. In doing so the following questions are relevant: To which extent does support exist for experimentation and deployment of promising energy innovations? To what extent are energy innovations at odds with values that are central to current governance systems? Which cultural, legal and policy barriers are preventing breakthroughs in energy transitions? And which sets of policy instruments and market incentives are required to realize those very breakthroughs? How would the future energy system look like (e.g., in 2050), and which modes of governance does it comprise? And with which means and under which conditions can citizens’ initiatives (i.e. local energy cooperatives) be empowered to manage energy systems locally?

Our Oceans Challenge believes that there are bountiful opportunities to balance ocean protection with the responsible use and exploitation of ocean space and resources. We help entrepreneurs, start-ups or just about anyone with a good idea with knowledge from the industry, connect them with experts from the offshore and even provide you with funds for game-changing ideas.

It’s time for the offshore industry to show its responsibility and time to help you with your breakthrough idea. Together, we can accelerate your innovative and sustainable idea into a viable business! In other words; we see an ocean of business opportunities!

Question

How do we exploit ocean resources, while at the same time benefitting society and marine life?

Hoe zorgen we voor een optimale beschikbaarheid van energie in de toekomst?

Energie moet altijd beschikbaar zijn. Nederland heeft dan ook een heel betrouwbaar energienetwerk; toch valt de elektriciteit of gastoevoer wel eens uit. Dit uitvallen kan maatschappelijke én economische problemen veroorzaken.
Denk bijvoorbeeld aan de gevolgen van de recente stroomuitval rond Amsterdam, of van de grote gasstoring in Ede afgelopen januari.

Naast het gebruik van fossiele energiebronnen, zet Nederland haar eerste schreden op het gebied van duurzame energie met een CO2-arme energievoorziening als einddoel in 2050 (Energieagenda).
Deze transitie maakt ons bewust van de impact van de wisselende hoeveelheden beschikbare wind of zon op de elektriciteitsproductie. En dus van het feit dat duurzame energiebronnen niet altijd even goed beschikbaar kunnen zijn. Nog niet althans.

Wij gaan met jullie graag van gedachten wisselen over onder meer de volgende zaken:
  • Hoe balanceren we vraag en aanbod in de toekomst?
  • Wat is een optimale beschikbaarheid?
  • Zijn wij bereid hiervoor te betalen of kunnen we zonder die hoge beschikbaarheid/betrouwbaarheid?
  • Wie is er verantwoordelijk voor de beschikbaarheid?
  • Hoe wordt de energietransitie gefaciliteerd?
Deze brainstorm wordt geleid door Energie Data Services Nederland (EDSN).
Meer informatie over EDSN kun je vinden op de partners pagina.
Kijk ook eens naar onze korte film als voorbereiding op deze brainstorm.

Brainstormsessie 1: Duurzame energie en het Nederlandse (vaar)wegennet (14:15-14:45)

Steeds meer duurzame energie wordt in Nederland opgewekt door windmolens en zonnepanelen. Naarmate er meer zonne- en windenergie beschikbaar komt, wordt het steeds belangrijker hoe aanbod en vraag van duurzame energie kan worden afgestemd: de productie van wind- en zonne-energie fluctueert over de dag en is seizoens- en weersafhankelijk, hetzelfde geldt voor energievraag die ook van uur tot uur varieert.

De vraag is hoe we de vraag en het aanbod op elkaar af gaan stemmen. Wat doen we met overproductie van duurzame energie, hoe vangen we de momenten van schaarste op? Gaan we bufferen in batterijen? Of zijn andere vormen van opslag - zoals waterstofgas – de toekomst?

In de brainstormsessie gaan we aan de slag met deze vraagstukken, in relatie tot de opgave waar Rijkswaterstaat voor staat. De vraag waar we ons over buigen: Hoe gaat de toekomstige (vaar)weg-infrastructuur van Nederland er in 2030 uit zien, in relatie tot de productie, opslag en gebruik van duurzame energie. En wat betekent dit voor ons transport?

De brainstorm wordt voorafgegaan door een korte inleiding van Rijkswaterstaat, waarin de huidige opgave en de duurzaamheidsdoelstellingen van de dienst worden geschetst.

Brainstormsessie 2: Water en Energie (15:15-15:45)
Energie uit water heeft een grote potentie, zeker als wereldwijd gekeken wordt. Hoewel de bijdrage aan het verbruik in Nederland misschien niet groot is zijn er belangrijke voordelen om toch energie uit water te winnen. De continuïteit van waterkracht maakt het mogelijk om in de mix van zon, wind en waterenergie een sluitende balans te maken. Ook opslag van energie in water is een mogelijkheid om bij te dragen aan die continuïteit in de mix.

Rijkswaterstaat faciliteert het winnen van duurzame energie en heeft daarvoor veel water beschikbaar. Rijkswaterstaat ondersteunt partners bij innovaties bijvoorbeeld door samen met de markt testlocaties te ontwikkelen. Hier kunnen bedrijven nieuwe technieken testen en demonstreren, om deze vervolgens wereldwijd in te kunnen zetten.

Water en energie is een breed begrip. Het gaat van getijde energie tot energie uit langzaam stromend water en van koude warmte opslag tot valmeerprincipes. Een van de mogelijkheden is om in een aantal Nederlandse rivieren energie te winnen op de kop van de kribben. Er zijn technieken die hiervoor geschikt zijn en we willen hiervoor een testlocatie inrichten waa meerdere van deze technieken worden toegepast en waar ook onderzoek aan wordt gekoppeld.

Aan de hand van de plannen voor de testlocatie willen we studenten vragen om met ons mee te denken over onderwerpen zoals installatie, omgeving en opschaling. Deze nemen we dan mee in de verdere ontwikkeling van de testlocatie.

Challenge yourself… neem plaats op de stoel van een ondernemer.

Flexibiliteitsdiensten zullen een belangrijke rol spelen in een energievoorziening die duurzaam, betaalbaar en betrouwbaar is. Zonder ‘flex’ zal het veel duurder zijn om op grote schaal fluctuerende energiebronnen te integreren. TKI Urban Energy en RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) hebben een aantal projecten gesubsidieerd waarin de ontwikkeling van flex-diensten centraal staat. Het kan gaan om het slim aan-/uitschakelen van apparaten (bijvoorbeeld koelkast, airco), installaties (bijvoorbeeld warmtepomp, ventilatie-unit), of het slim (ont)laden van elektrische auto’s. Eindgebruikers kunnen op verschillende manieren een prikkel ontvangen om hun gebruik tijdelijk aan te passen – bijvoorbeeld door inzicht te krijgen in het apparaatgebruik in relatie tot lokaal opgewekte energie of door middel van prijsprikkels, via een app of op een in home display. Het aan-/uitschakelen van apparaten kan door eindgebruikers zelf plaatsvinden, of volledig geautomatiseerd gebeuren.

Aan de hand van een aantal concrete projectomschrijvingen willen we met de deelnemers van deze co-creatie sessie onderzoeken wat er nog nodig is om grootschalige uitrol te realiseren. We willen je uitdagen mee te denken over de vraag: Hoe ontwikkel je diensten die zo verleidelijk zijn, dat eindgebruikers ze op grote schaal willen gebruiken? Waaraan moet zo’n dienst voldoen (technisch, gebruikersinterface, waarde-creatie)? Hoe zou jij, als je ondernemer was, je flex-dienst in de markt zetten? Hoe zou je het ‘branden’ en hoe zou je verschillende doelgroepen van de meerwaarde van je dienst overtuigen? In teams gaan jullie deze vragen oppakken. We sluiten af met korte pitches. Wie komt met het creatiefste idee? En is het creatiefste idee ook het beste idee? Dat bepalen we samen. Het doel van deze dag is om elkaar te inspireren en in multidisciplinaire teams oplossingen te bedenken die bijdragen aan grootschalige uitrol en acceptatie van flex-diensten.

Flex energy: will you come up with the winning business model.
Warning: successful participation might result in you starting your own start-up!

The electrical grid is one of the most complex and vast technical systems created by mankind. However, due to the energy transition, the way we use this system is going to change rapidly. Wind, solar, batteries and smart it-systems will change the way we use the grid and how we generate, trade, store and use energy. Will you help confront this challenge and join our interactive workshop?!

A fundamental characteristic of electrical energy is that it needs to be produced at the moment of consumption. Imbalance between supply and demand could damage the system, lead to high energy costs and eventually lead to outages. So, connecting wind and sun to the grid increases the probability of imbalances occurring. Market mechanisms control the incentives to create a balance between supply and demand; those who help balance the system are rewarded, those responsible for imbalance are obligated to pay the “imbalance price”. Responding to these incentives is often called demand response or flexibility. Nuon and Senfal have a partnered up on this topic.

How to tackle these challenges? Responding to these market signals could create opportunities for new technologies. At Nuon and Senfal we develop software that enables batteries, cold stores and electric vehicles (among others) to reap the benefits of these markets. During this session, you will get a short introduction to energy markets. After that, you will work in a small group on a case to develop your own ideas into a business model. We look forward to your participation and the pitches!